04 Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en veiligheidssymbolen
 >  Hoe red je iemand na een val uit zijn veiligheidsharnas?
Discussie > Bespreek het met je collega's!
  • Ik ben zelf weleens in de benarde situatie terecht gekomen waarbij ik in een harnas op hoogte hing.
  • Ik waarschuw een collega wanneer deze op een gevaarlijke manier op hoogte aan het werken is.
Introductie

Als er bij werken op hoogte geen collectieve veiligheidsmaatregelingen getroffen kunnen worden is een laatste redmiddel het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. Een voorbeeld van een persoonlijk beschermingsmiddel voor werken op hoogte is een veiligheidsharnas. Deze toolbox gaat over de risico’s waar je mee te maken kan krijgen na een val in een veiligheidsharnas.

Risico's > Wat kan er gebeuren?

Lang hangen in een veiligheidsharnas brengt risico’s met zich mee. We zetten ze hier even op een rijtje:

  • Duizeligheid, transpireren en verschijnselen van shock.

  • Toename van de hartslag en transpireren.

  • Verlies van bewustzijn.

  • Verstikking veroorzaakt door afgesloten luchtwegen.

  • Te weinig bloedtoevoer naar de hersenen.

  • De beenlussen van het harnas kunnen de aderen afknellen. De bloedcirculatie kan hierdoor stoppen.

  • Als je ondersteboven in je veiligheidsharnas hangt, kun je een hangtrauma krijgen (zuurstof arm bloed stroomt terug vanuit de benen naar het hart. Deze situatie kan uiteindelijk binnen een half uur leiden tot de dood).

  • Als het bloed te snel terug stroomt naar de nieren kunnen deze beschadigen en als het bloed de hersenen te snel bereikt kan dat dodelijk zijn.

Maatregelen > Wat moet je doen?

Iemand die in een dergelijke benarde positie hangt moet binnen 15 minuten worden gered. Uit onderzoek is gebleken dat een mens al na 3 minuten duizelig wordt en na 5 minuten buiten bewustzijn raakt. Het moment dat de dood intreedt ligt tussen de 15 en 40 minuten. Dit hangt af van de conditie, het gewicht, de leeftijd van het slachtoffer.

  • In de meest ideale situatie kun je met een kraan of hoogwerker bij het slachtoffer komen en een snelle redding uitvoeren.

  • Ook met een ladderwagen of hoogwerker van de brandweer is een slachtoffer bereikbaar. In deze situatie kost de hulpverlening vaak meer tijd. De kans bestaat dat hulp dan te laat komt. 

  • Als het slachtoffer nog bij bewustzijn is moeten de benen in beweging blijven. De bloedsomloop blijft hierdoor in stand.

  • Als het slachtoffer uit zijn benarde situatie is bevrijd, voorkom dan dat het slachtoffer te snel wordt neergelegd. Laat het slachtoffer gedurende 30 minuten rechtop zitten.

  • Zorg ervoor dat het slachtoffer altijd wordt gezien door een arts.

  • Let op: Bij elke reddingspoging; zorg voor je eigen veiligheid!

Tips > Voor meer informatie

Hoe voorkom je een hangtrauma?

We hebben gezien dat als je je benen blijft bewegen de bloedsomloop in stand blijft. Er is ook een andere voorziening die daarvoor zorgt en minder vermoeiend is:

De relief-steps

Een relief-steps kan een hangtrauma na een val voorkomen. Als je in je harnas hangt kun je met één of twee benen in de relief-steps gaan staan. De beenlussen knellen je aderen dan niet meer af waardoor je bloedsomloop in tact blijft.

De relief-steps zijn te bestellen bij Intersafe Groeneveld onder artikelnummer 169808.

Het persoonlijke afdaalsysteem

Er zijn veiligheidsharnassen waar een afdaalsysteem in is verwerkt. Na een val kun je door aan een koord te trekken zelf afdalen naar de grond. Klik hier voor een instructiefilmpje.

Belangrijk: kijk voordat je PBM's gaat bestellen EERST hoe je het anders kan lossen (arbeidshygienische strategie toepassen). Voor vragen neemt contact op met de afdeling HSSE ZuidPlus.

Voor de arbeidshygienische strategie m.b.t. het werken op hoogte: zie de toolbox “Werken op hoogte”.

Relief-steps
Het afdaalsysteem
Aanpikpunt harnasgordel